अष्ट्रेलियामा महँगी बढ्यो, प्रत्यक्ष मारमा नेपाली विद्यार्थी

काठमाडौं । अष्ट्रेलियामा महँगीको दबाब फेरि बढेको छ। अष्ट्रेलियन ब्युरो अफ स्ट्याटिस्टिक्स (ABS) ले सार्वजनिक गरेको पछिल्लो तथ्यांकअनुसार सन् २०२६ को अगस्टमा वार्षिक मुद्रास्फीति  ४ प्रतिशत पुगेको छ। जुलाईमा यो दर ३.५ प्रतिशत थियो। एक महिनामै मुद्रास्फीति ०.५ प्रतिशत बिन्दुले बढेको हो

अगस्टमा मूल्यवृद्धि बढ्नुमा मुख्यतः इन्धन, विद्युत् र आवास लागतको योगदान रहेको ABS को तथ्यांकले देखाएको छ। अगस्टमा अटोमोटिभ इन्धनको मूल्य मात्रै १४.८ प्रतिशतले बढेको थियो। त्यस्तै, एक वर्षको अवधिमा विद्युत्को मूल्य १३.२ प्रतिशत र नयाँ घर निर्माणको मूल्य ५.४ प्रतिशतले बढेको छ।

मुद्रास्फीति बढेसँगै अष्ट्रेलियामा बसोबास गर्ने नेपाली विद्यार्थीको दैनिक खर्चमा समेत थप दबाब पर्ने देखिएको छ। विशेषगरी घरभाडा, खाना, यातायात, विद्युत् तथा अन्य दैनिक उपभोग्य वस्तुको लागत बढ्दा विद्यार्थीको मासिक बजेट प्रभावित हुन सक्छ।

यसअघि नै अष्ट्रेलियामा अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थीहरू उच्च जीवनयापन लागतको दबाबमा रहेको रिपोर्टहरू सार्वजनिक भएका छन्। जुन २०२६ मा प्रकाशित ABC News को रिपोर्टअनुसार कमजोर नेपाली रुपैयाँ र बढ्दो अष्ट्रेलियन डलरका कारण नेपाललगायत एसियाली देशबाट अष्ट्रेलिया पुगेका विद्यार्थीको आर्थिक बोझ थपिएको छ। उक्त रिपोर्टमा नेपाली रुपैयाँ अष्ट्रेलियन डलरको तुलनामा वर्षको सुरुदेखि करिब १२.५ प्रतिशत कमजोर भएको उल्लेख गरिएको थियो।

यसको अर्थ नेपालबाट परिवारले पठाउने रकमले अष्ट्रेलियामा पहिलेको तुलनामा कम खर्च धान्ने अवस्था बन्न सक्छ। विद्यार्थीका लागि ट्युसन शुल्क, घरभाडा र दैनिक जीवनयापनका खर्च पहिले नै ठूलो आर्थिक दायित्व भएकाले विनिमय दरमा आएको परिवर्तन र स्थानीय मूल्यवृद्धिले थप दबाब सिर्जना गर्छ।

अष्ट्रेलियामा घरभाडाको समस्या पनि अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थीका लागि महत्वपूर्ण चुनौती बनेको छ। अगस्टमा प्रकाशित एउटा अध्ययनअनुसार अष्ट्रेलियाका सबै राजधानी सहरमा एकल कामदारको औसत घरभाडा उसको औसत ‘टेक-होम पे’ को आधाभन्दा बढी पुग्ने अवस्था देखिएको थियो। राष्ट्रिय स्तरमा अपार्टमेन्टको औसत साप्ताहिक भाडा ६१४ अष्ट्रेलियन डलर पुगेको उक्त अध्ययनले जनाएको थियो।

विद्यार्थीहरूका लागि यसको असर अझ प्रत्यक्ष हुन सक्छ। महँगो भाडाका कारण कतिपय विद्यार्थीले साझा कोठा खोज्ने, आवासको स्तरमा सम्झौता गर्ने वा अध्ययनसँगै थप काम गर्ने अवस्था आउन सक्छ। अष्ट्रेलियाका अन्तर्राष्ट्रिय शिक्षासम्बन्धी विज्ञहरूले आर्थिक दबाबले विद्यार्थीको अध्ययन, सामाजिक सहभागिता र समग्र अनुभवमा असर पार्न सक्ने बताएका छन्।

ब्याजदर पनि बढ्यो

मुद्रास्फीति ४ प्रतिशत पुगेको तथ्यांक सार्वजनिक हुनुअघि नै अष्ट्रेलियाको केन्द्रीय बैंक रिजर्भ बैंक अफ अष्ट्रेलिया (RBA) ले ब्याजदर बढाएको थियो। RBA ले सेप्टेम्बर २९ मा नीतिगत ब्याजदर ०.२५ प्रतिशत बिन्दुले बढाएर ४.६ प्रतिशत पुर्‍याएको छ। यो सन् २०११ पछिको उच्च स्तर हो।

RBA को २ देखि ३ प्रतिशतको लक्ष्य दायराभन्दा मुद्रास्फीति माथि रहेकाले मूल्यवृद्धि नियन्त्रण केन्द्रीय बैंकका लागि चुनौती बनेको छ। यद्यपि, मुद्रास्फीतिको अन्तर्निहित दबाब मापन गर्ने RBA को प्राथमिक सूचक ‘ट्रिम्ड मीन’ भने अगस्टमा ३.६ प्रतिशतमै स्थिर रहेको छ।

इन्धनको मूल्यमा भएको तीव्र वृद्धिको पछाडि विश्व बजारमा तेलको मूल्य बढ्नु तथा अष्ट्रेलिया सरकारले दिएको इन्धन कर राहत क्रमशः हट्नुजस्ता कारण रहेको बताइएको छ। यसको असर यातायात खर्च हुँदै अन्य वस्तु तथा सेवाको मूल्यमा समेत पर्न सक्छ।

यसरी मुद्रास्फीति, घरभाडा र कमजोर विनिमय दरको संयुक्त प्रभावले अष्ट्रेलियामा अध्ययनरत नेपाली विद्यार्थी तथा उनीहरूका परिवारको आर्थिक दायित्व बढाउने अवस्था देखिएको छ। विशेषगरी नेपालबाट नियमित रूपमा रकम पठाएर अध्ययन तथा जीवनयापन खर्च धानिरहेका विद्यार्थीका लागि अष्ट्रेलियामा बढ्दो मूल्य र विनिमय दर दुवै महत्वपूर्ण चुनौती बनेका छन्।

तर, पछिल्लो मुद्रास्फीति तथ्यांकले नेपाली विद्यार्थीका लागि छुट्टै मुद्रास्फीति दर भने देखाउँदैन। त्यसैले ४ प्रतिशतको समग्र मुद्रास्फीतिलाई नेपाली विद्यार्थीको खर्चमा ठ्याक्कै त्यति नै प्रतिशत वृद्धि भएको भनेर बुझ्नु उचित हुँदैन। विद्यार्थीमा प्रभाव उनीहरूको सहर, आवासको प्रकार, काम गर्ने अवस्था, परिवारबाट प्राप्त रकम र विनिमय दरलगायत विभिन्न पक्षमा निर्भर हुन्छ।