सेतो खबर
नवलपरासी । पूर्वी नवलपरासीको धौवादी फलामखानी नजिकको क्षेत्रमा करिब ६ महिनादेखि निरन्तर धुवाँ निस्किएपछि भूगर्भविद्हरूले स्थानीयलाई उक्त स्थानको नजिक नजान र आसपासको पानी नपिउन आग्रह गरेका छन्।
हुप्सेकोट गाउँपालिका–६ स्थित पेलेगा डाँडामा लामो समयदेखि जमिनमुनिबाट धुवाँ निस्किरहेको छ। धुवाँ हेर्न जाने मानिसको संख्या बढ्दै गएपछि अनुसन्धानका लागि पुगेका विज्ञहरूले सुरक्षाका दृष्टिले धुवाँ निस्किरहेको क्षेत्रबाट टाढा रहन स्थानीयलाई सचेत गराएका हुन्।
धुवाँ निस्कनुको कारण पत्ता लगाउन खानी तथा भूगर्भ विभागका भूगर्भविद् प्रकाश लुइँटेल र धौवादी फलाम कम्पनी लिमिटेडका भूगर्भविद् शशि तामाङसहितको टोलीले बुधबार उक्त क्षेत्रको स्थलगत निरीक्षण गरेको थियो।
टोलीले चट्टान, माटो र पानीका नमुना संकलन गरेको छ। ती नमुना प्रयोगशालामा परीक्षण गरेपछि मात्र धुवाँ निस्कनुको वास्तविक कारण र त्यसबाट उत्पन्न हुनसक्ने जोखिमबारे थप निष्कर्षमा पुग्न सकिने भूगर्भविद् लुइँटेलले बताएका छन्।
भूगर्भविद्का अनुसार धुवाँ निस्किरहेको स्थानमा अत्यधिक तापक्रमसमेत पाइएको छ। उक्त क्षेत्रमा तापक्रम २५० डिग्री सेल्सियसभन्दा बढी रहेको प्रारम्भिक निरीक्षणमा देखिएको छ।
धुवाँ निस्किरहेको स्थान नजिक पुग्दा अत्यधिक राप महसुस हुने तथा वरपरका रूख, पातपतिङ्गरलगायतका वस्तु जल्न सक्ने अवस्था रहेको भूगर्भविद् लुइँटेलले बताएका छन्। त्यसैले मानिस तथा चौपायालाई उक्त स्थानमा जानबाट रोक्न तारबार गर्न स्थानीय तहलाई आग्रह गरिएको छ।
भूगर्भविद्हरूले प्रारम्भिक रूपमा कोइलायुक्त चट्टान र एक प्रकारको खनिजबीच हुने रासायनिक प्रतिक्रियाका कारण धुवाँ तथा ताप उत्पन्न भएको हुनसक्ने अनुमान गरेका छन्।
उक्त क्षेत्रमा कोइलाजस्तै देखिने तर कोइलाभन्दा कमसल प्रकृतिको पदार्थ रहेको र त्यसमा हुने रासायनिक प्रक्रियाका कारण ताप उत्पन्न भएर धुवाँ निस्किएको हुनसक्ने उनीहरूको प्रारम्भिक आकलन छ। यद्यपि, यो अन्तिम निष्कर्ष भने होइन।
नमुना परीक्षणको रिपोर्ट आएपछि मात्र धुवाँमा कुन प्रकारका ग्यास वा पदार्थ रहेका छन् र त्यसबाट मानव स्वास्थ्य तथा वातावरणमा कस्तो जोखिम हुन सक्छ भन्ने विषयमा स्पष्ट जानकारी प्राप्त हुनेछ।
भूगर्भविद्हरूले धुवाँ निस्किएको स्थान आसपासको पानीसमेत नपिउन स्थानीयलाई आग्रह गरेका छन्। धुवाँको प्रकृति र त्यसमा रहेका सम्भावित पदार्थबारे प्रयोगशाला परीक्षणबाट स्पष्ट जानकारी नआएसम्म सावधानी अपनाउन सुझाव दिइएको हो।
धुवाँ निस्किरहेको क्षेत्रमा पछिल्लो समय मानिसहरू हेर्न जाने क्रम बढेकाले पनि विज्ञहरूले चिन्ता व्यक्त गरेका छन्। जोखिमयुक्त क्षेत्रमा सर्वसाधारणको आवतजावत रोक्न तत्काल आवश्यक सुरक्षा प्रबन्ध गर्नुपर्ने उनीहरूको सुझाव छ।
हुप्सेकोट गाउँपालिकाकी अध्यक्ष लक्ष्मी पाण्डेले धुवाँ निस्किरहेको क्षेत्र आसपासका मानव बस्ती कति जोखिममा छन् भन्ने विषयमा तत्काल अध्ययन गर्न संघीय सरकारसँग आग्रह गरेकी छन्।
धुवाँ निस्किरहेको क्षेत्र जंगलमा रहेको भए पनि आसपास मानव बस्ती रहेकाले सम्भावित जोखिमको मूल्याङ्कन आवश्यक रहेको स्थानीय तहको भनाइ छ।
स्थानीयका अनुसार पेलेगा डाँडा क्षेत्रमा लामो समयदेखि बेलाबेलामा धुवाँ निस्कने गरेको सुनिँदै आएको थियो। धौवादी फलामखानी रहेको डाँडाबाट करिब तीन किलोमिटर पश्चिममा पर्ने पेलेगा डाँडा अहिले निरन्तर धुवाँ निस्किएपछि चर्चामा आएको हो।
कावासोतीबाट करिब २५ किलोमिटर उत्तर–पश्चिममा पर्ने उक्त क्षेत्रको धुवाँको स्रोत, त्यसमा रहेका पदार्थ तथा सम्भावित जोखिमबारे वैज्ञानिक अध्ययनपछि मात्रै वास्तविक अवस्था स्पष्ट हुने विज्ञहरूले बताएका छन्।
हालका लागि भूगर्भविद्हरूले धुवाँ निस्किरहेको स्थानमा नजान, आसपासको पानी नपिउन तथा मानिस र चौपायालाई उक्त क्षेत्रमा प्रवेश गर्न नदिन आग्रह गरेका छन्।
काठमाडौं । स्पेनले अर्जेन्टिनालाई १–० ले पराजित गर्दै सन् २०२६ को फिफा विश्वकपको उपाधि जितेपछि विश्व फुटबलमा युवा स्टार लामिन यामाल सबैभन्दा बढी चर्चामा रहे। फाइनलमा... विस्तृतमा
