सेतो खबर
काठमाडौँ । अस्ट्रेलियाले अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थीलाई अध्ययनका क्रममा श्रीमान्–श्रीमती तथा आश्रित सन्तान अस्ट्रेलिया लैजान पाउने सुविधामा कडाइ गर्ने भएको छ । अस्ट्रेलियाका गृहमन्त्री टोनी बर्कले आप्रवासनसम्बन्धी नयाँ सुधार सार्वजनिक गर्दै अधिकांश विदेशी विद्यार्थीले अध्ययन अवधिमा परिवारका सदस्यलाई स्वतः अस्ट्रेलिया ल्याउन नपाउने व्यवस्था अघि सारेका हुन् ।
बिहीबार सार्वजनिक गरिएको योजनाअनुसार अस्ट्रेलियाले विद्यार्थी भिसामा परिवारका सदस्यलाई दोस्रो आवेदकका रूपमा ल्याउने व्यवस्थालाई सीमित गर्ने तयारी गरेको हो । यद्यपि, सबै विद्यार्थीका परिवारलाई पूर्ण रूपमा रोक लगाउने नभई निश्चित देश र अध्ययन कार्यक्रमका लागि अपवाद राखिने भएको छ ।
हाल अस्ट्रेलियामा अध्ययनका लागि जाने अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थीले आफ्नो विद्यार्थी भिसासँगै श्रीमान् वा श्रीमती तथा योग्य आश्रित सन्तानलाई परिवारका सदस्यका रूपमा समावेश गर्न सक्ने व्यवस्था छ । यस्तो सुविधामार्फत विद्यार्थीका परिवारले पनि निश्चित सर्तमा अस्ट्रेलियामा बस्न पाउने गरेका छन् ।
तर, प्रस्तावित सुधारले अधिकांश अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थीका परिवारलाई स्वतः अस्ट्रेलिया ल्याउन पाउने व्यवस्था हटाउने लक्ष्य राखेको छ । यसबाट विद्यार्थीले अध्ययनका लागि अस्ट्रेलिया जाँदा परिवारलाई साथमा लैजाने वा पछि बोलाउने विषयमा थप प्रतिबन्धको सामना गर्नुपर्ने हुन सक्छ ।
द गार्जियनका अनुसार गृहमन्त्री बर्कले विदेशी विद्यार्थीका परिवारलाई अस्ट्रेलिया ल्याउने विषयमा नयाँ नियम अघि सारेका हुन् । रोयटर्सले पनि नयाँ सुधारअन्तर्गत विदेशी विद्यार्थीका श्रीमान्–श्रीमती तथा सन्तानलाई अस्ट्रेलिया ल्याउने व्यवस्थामा रोक लगाउने, तर केही सीमित समूहलाई अपवाद दिने जनाएको छ ।
कुन विद्यार्थीका परिवारलाई अपवाद ?
प्रस्तावित व्यवस्थामा सबै विदेशी विद्यार्थीलाई एउटै नियम लागू नहुने देखिएको छ । सार्वजनिक विवरणअनुसार निम्न समूहका लागि अपवाद रहनेछ :
प्रशान्त क्षेत्र र आसियान देशका विद्यार्थी : यी क्षेत्रका विद्यार्थीका परिवारका लागि विशेष व्यवस्था कायम रहने प्रस्ताव छ ।
पीएचडी तथा केही विशेष अध्ययन कार्यक्रम : निश्चित पाठ्यक्रम, विशेषगरी पीएचडी अध्ययन गर्ने विद्यार्थीका परिवारलाई अपवाद दिइनेछ ।
पहिले नै अस्ट्रेलियामा रहेका परिवार : नयाँ नियम लागू भए पनि विद्यार्थी भिसामा रहेका परिवारका सदस्यलाई अलग नगर्ने गृहमन्त्री बर्कले बताएका छन् ।
यसको अर्थ नेपालबाट अस्ट्रेलिया जाने हरेक विद्यार्थीका श्रीमान्–श्रीमती र सन्तानलाई एउटै किसिमको प्रतिबन्ध लाग्ने भन्ने होइन । कुन देशको नागरिक हो, कुन तहको अध्ययन गर्न लागेको हो र नयाँ नियममा कुन अपवाद समावेश हुन्छ भन्ने विषय महत्वपूर्ण हुनेछ ।
नेपाली विद्यार्थी र परिवारमा कस्तो असर पर्न सक्छ ?
अस्ट्रेलिया नेपाली विद्यार्थीका लागि लोकप्रिय अध्ययन गन्तव्य हो । धेरै विद्यार्थी उच्च शिक्षा, व्यावसायिक अध्ययन तथा अन्य पाठ्यक्रमका लागि अस्ट्रेलिया जाने गरेका छन् । अध्ययनसँगै परिवारलाई पनि अस्ट्रेलिया लैजाने योजना बनाएका विद्यार्थीका लागि प्रस्तावित परिवर्तन महत्वपूर्ण हुन सक्छ ।
नयाँ व्यवस्था कार्यान्वयनमा आएमा विद्यार्थीले निम्न विषयमा असर भोग्नुपर्ने सम्भावना रहनेछ :
परिवारसँगै अस्ट्रेलिया जाने योजना प्रभावित
श्रीमान्–श्रीमती वा सन्तानलाई साथमा लैजाने योजना बनाएका विद्यार्थीले आफ्नो अध्ययन कार्यक्रम र भिसा सर्तअनुसार नयाँ व्यवस्था जाँच गर्नुपर्ने हुन सक्छ ।
विद्यार्थी भिसामा परिवारका सदस्यलाई समावेश गर्ने प्रक्रिया सीमित हुने भएकाले परिवारको आवेदनमा नयाँ सर्त वा अपवाद लागू हुन सक्छ ।
पाठ्यक्रम छनोटमा प्रभाव
पीएचडी वा अन्य विशेष अध्ययन कार्यक्रमका लागि अपवाद रहने प्रस्ताव भएकाले विद्यार्थीले अध्ययन तह र पाठ्यक्रमअनुसार परिवार लैजान पाउने अवस्था फरक हुन सक्छ ।
तर, नेपालबाट जाने विद्यार्थीका लागि अन्तिम असर कति हुन्छ भन्ने कुरा नयाँ नियमको विस्तृत कानुनी पाठ र नेपालका नागरिकमा लागू हुने अपवाद स्पष्ट भएपछि मात्र यकिन गर्न सकिन्छ ।
अस्ट्रेलियाले किन यस्तो नीति ल्याउँदैछ ?
अस्ट्रेलिया सरकारले समग्र आप्रवासन व्यवस्थापनलाई कडा बनाउने योजनाअन्तर्गत विद्यार्थी भिसासम्बन्धी नियम परिवर्तन गर्न लागेको हो । सरकारले आप्रवासनको संख्या नियन्त्रण गर्ने, भिसा प्रणालीको दुरुपयोग रोक्ने र अस्थायी भिसाबाट लामो समय बसाइ लम्ब्याउने प्रवृत्तिमा कडाइ गर्ने उद्देश्य राखेको छ ।
अस्ट्रेलियामा पछिल्ला वर्षमा आप्रवासन बढेसँगै आवास, पूर्वाधार र सार्वजनिक सेवामा दबाब बढेको विषयमा बहस हुँदै आएको छ । सरकारले आप्रवासनको संख्या घटाउने लक्ष्यसहित नयाँ सुधार अघि सारेको हो ।
रोयटर्सका अनुसार सरकारले वार्षिक शुद्ध वैदेशिक आप्रवासनलाई हाल करिब ३ लाखको स्तरबाट सन् २०२८ सम्ममा २ लाख २५ हजारमा झार्ने लक्ष्य राखेको छ । यसै योजनाअन्तर्गत विद्यार्थी तथा अन्य अस्थायी भिसासम्बन्धी व्यवस्थामा कडाइ गर्न लागिएको हो ।
विद्यार्थीको संख्या घटाउने योजना हो ?
सरकारले अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थीको संख्या घटाउने मात्र उद्देश्य राखेको नभई आप्रवासन व्यवस्थापनमा नियन्त्रण बढाउने नीति अघि सारेको बताएको छ ।
अस्ट्रेलियाको अन्तर्राष्ट्रिय शिक्षा क्षेत्र अर्थतन्त्रको महत्वपूर्ण हिस्सा हो । रोयटर्सका अनुसार अन्तर्राष्ट्रिय शिक्षा क्षेत्रको वार्षिक मूल्य ५३.६ अर्ब अस्ट्रेलियन डलर रहेको छ । त्यसैले विद्यार्थी भिसामा कडाइ गर्दा उच्च शिक्षा क्षेत्र र अर्थतन्त्रमा असर पर्न सक्ने विषयमा पनि बहस भइरहेको छ ।
विश्वविद्यालय तथा शिक्षा क्षेत्रका प्रतिनिधिहरूले अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थी अस्ट्रेलियाको शिक्षा, अनुसन्धान र अर्थतन्त्रका लागि महत्वपूर्ण रहेको बताएका छन् । परिवार ल्याउने सुविधामा अत्यधिक कडाइ गर्दा केही विद्यार्थी अन्य अध्ययन गन्तव्यतर्फ आकर्षित हुन सक्ने चिन्ता पनि व्यक्त गरिएको छ ।
विद्यार्थीका श्रीमान्–श्रीमतीले काम गर्न पाउने व्यवस्था के हुन्छ ?
हाल विद्यार्थीका श्रीमान् वा श्रीमतीले विद्यार्थी भिसासँग सम्बन्धित सर्तअनुसार अस्ट्रेलियामा काम गर्न पाउने व्यवस्था छ । तर, परिवारका सदस्यलाई अस्ट्रेलिया ल्याउने सुविधा नै सीमित गरिएमा नयाँ नियमअन्तर्गत परिवारको भिसा र काम गर्ने अधिकारमा पनि असर पर्न सक्छ ।
यद्यपि, प्रस्तावित सुधारले कुन अवस्थामा परिवारका सदस्यलाई काम गर्ने अधिकार रहनेछ वा नरहनेछ भन्ने विस्तृत विवरण सार्वजनिक भएसँगै मात्र स्पष्ट हुनेछ । त्यसैले अहिले नै सबै विद्यार्थीका श्रीमान्–श्रीमतीको काम गर्ने अधिकार पूर्ण रूपमा हट्ने निष्कर्ष निकाल्नु उचित हुँदैन ।
भिसा सकिएपछि अर्को भिसा लिने प्रवृत्तिमा पनि कडाइ
अस्ट्रेलियाले विद्यार्थी भिसासँगै अस्थायी भिसासम्बन्धी अन्य व्यवस्थामा पनि कडाइ गर्ने भएको छ ।
सरकारले एउटा अस्थायी भिसा सकिएपछि अर्को प्रकारको भिसा लिएर अस्ट्रेलियामा बसाइ लम्ब्याउने प्रवृत्तिलाई नियन्त्रण गर्ने योजना अघि सारेको छ । यसलाई भिसा हपिङ (Visa hopping) नियन्त्रण गर्ने नीतिका रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ ।
यसका अतिरिक्त, सरकारले भिसा अवधि सकिएपछि पनि अस्ट्रेलियामा बसिरहने व्यक्तिमाथि निगरानी तथा कार्यान्वयन क्षमता बढाउने योजना बनाएको छ । रोयटर्सका अनुसार आप्रवासन नियम कार्यान्वयनका लागि थप कर्मचारी परिचालन गर्ने तथा भिसा उल्लङ्घन नियन्त्रण गर्ने उपाय पनि प्रस्तावित सुधारमा समावेश छन् ।
अब नेपाली विद्यार्थीले के बुझ्नुपर्छ ?
प्रस्तावित नयाँ व्यवस्थाका कारण अस्ट्रेलिया अध्ययन गर्न जाने नेपाली विद्यार्थीले परिवार लैजाने योजनाबारे थप सावधानी अपनाउनुपर्ने देखिन्छ ।
तर, यो समाचारलाई अहिले नै सबै नेपाली विद्यार्थीका परिवार अस्ट्रेलिया जान नपाउने नियम लागू भइसकेको भनेर बुझ्नु हुँदैन। नयाँ व्यवस्था कार्यान्वयनमा आएपछि मात्र त्यसका कानुनी सर्त, अपवाद र आवेदन प्रक्रियाबारे अन्तिम निर्णय गर्न सकिन्छ ।
विद्यार्थी तथा परिवारले भिसा आवेदन गर्नुअघि अस्ट्रेलियाको आधिकारिक आप्रवासन वेबसाइटमा प्रकाशित नयाँ नियम र आफ्नो भिसा वर्गअनुसारको व्यवस्था जाँच गर्नुपर्छ ।
काठमाडौं । स्पेनले अर्जेन्टिनालाई १–० ले पराजित गर्दै सन् २०२६ को फिफा विश्वकपको उपाधि जितेपछि विश्व फुटबलमा युवा स्टार लामिन यामाल सबैभन्दा बढी चर्चामा रहे। फाइनलमा... विस्तृतमा
