भूकम्पपीडितको त्रिपालमुनि बास: चिसोले झनै कष्टकर जीवन

रावतगाउँ (जाजरकोट),१३ माघ । गत १७ कात्तिकमा जाजरकोट ’boutकोट गाउँपालिका–१ रामीडाँडा केन्द्रबिन्दु भएर गएको भूकम्पले जाजरकोट, सल्यान, पश्चिम रुकुमवासीलाई नराम्ररी पिरल्यो । कसैले ज्यान गुमाए भने कोही घाइते भए । कतिको सपना भूकम्पको झड्काले घरमै पुरिदियो ।

नागरिकका घर मात्र होइनन्, सडक, बाटोघाटो, विद्यालय, स्वास्थ्य संस्था, सरकारी कार्यालय, सञ्चारमाध्यमसमेत भत्किए । भूकम्पमा परी घाइतेलाई सरकारले उद्धार गरी जीवन बचायो । उद्धारपछि केही घर फर्किसकेका छन् भने केहीको अझै पनि सुर्खेत, नेपालगन्ज र काठमाडौंका स्वास्थ्य संस्थामा उपचार भइरहेको छ ।

भूकम्प गएको तीन महिना पुग्नै लाग्दा अझै घरबारविहीन पीडित परिवार त्रिपालमुनि बस्न बाध्य छन् । भुइँको चिसो, माथिबाट शीतले गर्दा अधिकांश सुत्केरी, बालबालिका र दीर्घरोगी ज्येष्ठ नागरिक कष्टकर जीवन जिउन बाध्य छन् । विभिन्न गैरसरकारी संघसंस्था र सरकारी कार्यालयले भूकम्पपीडित परिवारका लागि दिने न्यानो कपडा, त्रिपाल, कम्बलसमेत पहुँचकै आधारमा जनप्रतिनिधिले वितरण गर्ने गरेका छन् ।

घरबारविहीन बनेका भूकम्पपीडित तीन महिना बितिसक्दासमेत अझै पनि त्रिपालमुनि कष्टकर रात कटाउन बाध्य छन् । कतै त आगोको सहारा लिएर रात बिताइरहेका छन् । घर भत्किँदा त्रिपालमुनि बसेर रात बिताउनुपरेको भेरी नगरपालिका–१ का चन्द्रबहादुर कामी बताउँछन् ।

‘त्रिपाल त दियाँका छन्, तल भुइँमा चिसो छ, माथिबाट राति शीत झर्छ, भित्र आगो बालौं भने त्रिपाल पोलिने डर हुन्छ,’ उनी भन्छन्, ‘हामी त बाहिरै बसेर आगो तापेर रात काट्छौं, चिसोबाट गर्भवती, महिला, बालबालिका र दीर्घरोगी समस्यामा छन् ।’ जिल्ला प्रशासन कार्यालय जाजरकोटका सूचना अधिकारी हरिचन्द्र शर्माका अनुसार भूकम्प परी जाजरकोटमा १ सय १ जनाले ज्यान गुमाएका छन् । ‘चिसोले गर्दा मान्छे मरेको भनेर समाचार सुन्नमा आएको छ, चिसोले नै मान्छे मरेका हुन् भन्ने आधिकारिक तथ्यांक आइसकेको छैन,’ उनले भने, ‘चिसोले मरेका हुन् भन्ने स्वास्थ्यकर्मीले जानकारी दिनुपर्ने होइन र

भेरीमा ४ सय ९७ अस्थायी टहरा निर्माण
जाजरकोट भेरी नगरपालिकामा ४ सय ९७ अस्थायी टहरा निर्माण भइसकेको नगरपालिकाका सूचना अधिकारी सूर्य लम्सालले जानकारी दिए । उनका अनुसार भेरी नगरपालिकामा कुल १ हजार १ सय ५७ अस्थायी टहरा विभिन्न संघसंस्थाले निर्माण जिम्मा लिएका छन् ।

त्यस्तै, ४ हजार ६ सय ५२ जनाले नगरपालिकाबाट टहरा निर्माणका लागि पहिलो किस्ता लगिसकेका छन् । डीसीए नेपालको आर्थिक सहयोगमा सोसेकले वडा नं. १ चौर, रावतगाउँमा सय जनालाई अस्थायी टहरा र शौचालय निर्माण जिम्मा लिएको थियो । अहिलेसम्म ४४ वटा निर्माण भइसकेका छन् भने बाँकी अस्थायी टहरा तथा शौचालय निर्माणधीन छन् ।

डीसीएको ६९ लाख सहयोग
डीसीए नेपालको आर्थिक सहयोगमा सोसेक नेपालद्वारा सञ्चालित जाजरकोट भूकम्प प्रतिकार्य परियोजनामार्फत जाजरकोट भेरी नगरपालिका–१ र ३ मा २ सय ६० र रुकुम पश्चिम आठबिसकोट नगरपालिकाका १३ र १४ वडामा २ सय सुत्केरी तथा गर्भवती र दीर्घरोगीलाई नगद १५ हजार बहुउपयोग प्रयोजनका लागि सहयोग हस्तान्तरण गरिएको छ । दुई पालिकाका लागि नगद ६९ लाख हस्तान्तरण गरिएको छ भने सोसेक नेपालले दुई काउन्सिलर खटाएर पीडीतलाई मनोविमर्श

दिइरहेको सोसेक नेपालले जनाएको छ । अस्थायी टहरा निर्माणपछि आफूहरुलाई सुविस्ता भएको भेरी नगरपालिका–१ चौरकी बालमति कामीले बताइन् ।

‘भूकम्पले मेरी सासूको पनि ज्यान लियो, सबै घर भत्कियो, म गाउँको आफन्तकहाँ बस्न गएकी थिएँ,’ उनले भनिन्, ‘यहाँ आउँदा घर भत्किएर सबै पुरिएका थिए, घाइते अवस्थामा गाउँलेले उद्धार गरे, तर सासूको भने मृत्यु भइसकेको रहेछ, अस्थायी घरटहरा पाए पनि त्यस दिनको भूकम्पले दिएको पीडा अझै कम भएको छैन ।’

बेलमति मात्र होइन, सोही नगरपालिका–३ की सुत्केरी बविता केसीले नगद सहयोगले धेरै राहत पुग्ने बताइन् । ‘सुत्केरीलाई पोषण आवश्यकता हुन्छ, पैसा नहुँदा कहाँबाट ल्याउने ? भन्ने चिन्ता थियो,’ उनले भनिन्, ‘यस पैसाले बच्चाका लागि न्यानो कपडा र पोषणयुक्त खानेकुरा किनेर खाएँ ।’यो खबर राजधानी दैनिक बाट