अमेरिकाको लामो दूरीका क्षेप्यास्त्र ‘लगभग सबै’ रित्तियो, प्रतिरोधी हतियार पनि ८० प्रतिशत खर्च

काठमाडौं । इरानसँग पाँच महिनादेखि जारी युद्धका क्रममा अमेरिकाले आफ्नो सबैभन्दा महत्वपूर्ण लामो दूरीका क्षेप्यास्त्रहरूको अधिकांश मौज्दात प्रयोग गरिसकेको दाबी गरिएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय समाचार संस्था  रोयटर्सले अमेरिकी सैन्य स्रोतहरूलाई उद्धृत गर्दै अमेरिकी सेनाले एटीएसीएमएस (ATACMS) र प्रिसिजन स्ट्राइक मिसाइल (PrSM) को लगभग सम्पूर्ण मौज्दात खर्च गरिसकेको जनाएको हो।

प्रतिवेदनअनुसार यी दुवै क्षेप्यास्त्र अमेरिकी सेनाका सबैभन्दा सटीक र लामो दूरीबाट आक्रमण गर्न सक्ने हतियारमध्ये पर्छन्। एक–एक क्षेप्यास्त्रको मूल्य १० लाख अमेरिकी डलरभन्दा बढी पर्ने बताइएको छ। यद्यपि हाल अमेरिकासँग यस्ता क्षेप्यास्त्र कति बाँकी छन् भन्ने विवरण सार्वजनिक गरिएको छैन।

सैन्य विश्लेषकहरूका अनुसार यस्ता हतियारको अभाव भएपछि अमेरिकाले भविष्यमा टाढाबाट सुरक्षित रूपमा प्रहार गर्ने विकल्प गुमाउन सक्छ। त्यस अवस्थामा युद्धविमानलाई शत्रु क्षेत्र नजिकसम्म पठाएर बम प्रहार गर्नुपर्ने अवस्था आउन सक्छ, जसले पाइलट र विमान दुवैका लागि जोखिम बढाउनेछ।

एटीएसीएमएस क्षेप्यास्त्र अमेरिकाले युक्रेनलाई पनि उपलब्ध गराएको थियो। यिनै हतियारको प्रयोग गर्दै युक्रेनी सेनाले रुसभित्रका सैन्य लक्ष्यमा लामो दूरीबाट आक्रमण गर्न सफल भएको थियो। PrSM भने एटीएसीएमएसलाई प्रतिस्थापन गर्न विकसित गरिएको नयाँ पुस्ताको क्षेप्यास्त्र हो, जसको मारक क्षमता र सटीकता अझ उच्च मानिन्छ। ([Reuters][1])

रोयटर्सका अनुसार अमेरिकाले इरानसँगको युद्धमा प्याट्रियट (Patriot) र थाड (THAAD) जस्ता हवाई प्रतिरक्षा प्रणालीका अवरोधक क्षेप्यास्त्रहरूको पनि ठूलो हिस्सा प्रयोग गरिसकेको छ। प्रतिवेदनले यी प्रणालीका करिब ८० प्रतिशत अवरोधक क्षेप्यास्त्र खर्च भइसकेको उल्लेख गरेको छ। साथै, अमेरिकी नौसेनाको टमाहक क्रुज मिसाइल**को विश्वव्यापी मौज्दातको करिब आधा पनि प्रयोग भइसकेको दाबी गरिएको छ।

हतियार मौज्दात तीव्र रूपमा घटेपछि भविष्यमा चीन वा रुसजस्ता शक्तिशाली राष्ट्रसँग सम्भावित द्वन्द्व उत्पन्न भए अमेरिकाको सैन्य तयारी प्रभावित हुन सक्ने चिन्ता रक्षा विश्लेषकहरूले व्यक्त गरेका छन्। अमेरिकी रक्षा उद्योगले उत्पादन बढाउने प्रयास गरिरहेको भए पनि युद्धको गतिअनुसार नयाँ उत्पादन पर्याप्त नहुन सक्ने आकलन गरिएको छ।

यसअघि अमेरिकी रक्षामन्त्री पिट हेगसेथले अमेरिकी हतियार भण्डार रित्तिँदै गएको भन्ने समाचारलाई “भ्रामक” भन्दै अस्वीकार गरेका थिए। तर पछिल्लो समय सैन्य अधिकारीहरूले नै आन्तरिक रूपमा मौज्दात घट्दै गएको विषयमा चिन्ता व्यक्त गरेको विवरण सार्वजनिक भएका छन्। यस विषयमा ह्वाइट हाउसले भने अमेरिका अझै पनि पर्याप्त सैन्य क्षमता र आवश्यक हतियारसँग सुसज्जित रहेको दाबी गरेको छ।

अमेरिकी सुरक्षा प्रणालीमा निर्भर खाडी क्षेत्रका सहयोगी मुलुकहरूले पनि हतियार मौज्दात घट्दै गएको अवस्थाप्रति चासो व्यक्त गरेका छन्। विशेषगरी इरानी ब्यालेस्टिक क्षेप्यास्त्र रोक्न प्रयोग हुने प्याट्रियट र थाड प्रणालीको उपलब्धता घटेमा क्षेत्रीय सुरक्षामा जोखिम बढ्न सक्ने उनीहरूको चिन्ता रहेको बताइएको छ।

अमेरिकी सञ्चारमाध्यमहरूको दाबीअनुसार हतियार भण्डारमा आएको कमीका कारण इरानविरुद्धका केही योजनाबद्ध सैन्य कारबाही पुनरावलोकन गरिएको छ। सैन्य सल्लाहकारहरूले थप आक्रमण अघि बढाउनुअघि उपलब्ध हतियार, पुनःउत्पादन क्षमता र दीर्घकालीन रणनीतिक तयारीबारे समीक्षा गर्न सुझाव दिएको बताइएको छ।