हर्मुज जलमार्ग खुलाउन इरानसँग दक्षिण कोरियाको पहल

काठमाडौं । पश्चिम एसियामा द्वन्द्व चौथो हप्तामा प्रवेश गर्न लाग्दा दक्षिण कोरियाले विश्वकै प्रमुख व्यापारिक मार्ग ’हर्मुज जलमार्ग’ लाई सामान्य बनाउन इरान लगायतका मुलुकहरूसँग सक्रिय संवाद सुरु गरेको छ । यो जलमार्ग विश्वको कुल तेल व्यापारको २० प्रतिशतभन्दा बढी हिस्सा ओगट्ने एक महत्त्वपूर्ण मार्ग हो । इरानले यस मार्गमा गरेको अवरोधले दक्षिण कोरिया र जापान जस्ता पूर्वी एसियाली मुलुकहरूको ऊर्जा सुरक्षामा प्रत्यक्ष असर पारेको छ ।

दक्षिण कोरियाले जापान र युरोपेली मुलुकहरू सहित सात राष्ट्रको संयुक्त विज्ञप्तिमा ऐक्यबद्धता जनाउँदै खाडी क्षेत्रमा इरानले गरेका आक्रमणहरूको कडा निन्दा गरेको छ । विज्ञप्तिमा इरानले व्यावसायिक जहाजहरूमाथि गरेको ड्रोन तथा मिसाइल आक्रमण, समुद्री खानी बिछ्याउने कार्य र नागरिक पूर्वाधारमाथिको हमलालाई तत्काल रोक्न माग गरिएको छ ।

विज्ञप्तिमा भनिएको छ, “स्वतन्त्र नौवहन अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको आधारभूत सिद्धान्त हो । इरानका यी कार्यहरूले विश्वभरका कमजोर जनसंख्यालाई गम्भीर असर पु¥याउनेछ । “राष्ट्रहरूले संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषद्को प्रस्ताव २८१७ को पालना गर्न पनि इरानलाई आग्रह गरेका छन् ।
इरानको अवरोधका कारण तेलको मूल्यमा पर्न सक्ने प्रभावलाई कम गर्न अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा एजेन्सीले आफ्नो रणनीतिक तेल भण्डार बाट तेल आपूर्ति गर्ने निर्णय गरेको छ । दक्षिण कोरियाली सरकारले पनि आफ्ना नागरिकको सुरक्षा र ऊर्जा आपूर्ति मार्ग सुरक्षित गर्न सबै संयन्त्र परिचालन गरेको बताएको छ ।

यसैबीच, इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीले जापानको समाचार एजेन्सी क्योटोसँग कुरा गर्दै टोकियोसँगको आवश्यक परामर्शपछि जापानतर्फ जाने जहाजहरूलाई मार्ग प्रशस्त गर्न तेहरान तयार रहेको सङ्केत दिएका छन् ।

दक्षिण कोरियाली अधिकारीहरूका अनुसार उनीहरूले इरानसँग निरन्तर सम्पर्क गरिरहेका छन् ताकि यस तनावपूर्ण अवस्थामा पनि इन्धन ढुवानीका मार्गहरू सुरक्षित रहन सकून् । हर्मुज जलडमरूमध्य भएर जाने सबै मुख्य मार्गहरू इरानी जलक्षेत्रभित्र पर्ने भएकाले यसको संवेदनशीलता झन् बढेको छ ।