डीपसीक के हो? अहिले किन चर्चामा छ ?

एजेन्सि ।  आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) निरन्तर विकास भइरहेको छ र यसैबीच बजारमा एउटा नयाँ खेलाडी प्रवेश गरेको छ। डीपसिक चीनको नयाँ एआई मोडेल हो। यसले प्राविधिक जगतको ध्यान खिचेको छ। यसले प्रदर्शनमा च्याटजीपीटी, जेमिनी र क्लाउड एआईलाई पनि उछिनेको छ।

डीपसिक भनेको के हो?
डीपसिक हाङझाउमा आधारित उही नामको अनुसन्धान प्रयोगशालाद्वारा विकसित एक उन्नत एआई मोडेल हो। यसको स्थापना २०२३ मा एआई र मात्रात्मक वित्तमा पृष्ठभूमि भएका इन्जिनियर लियाङ वेनफेङले गरेका थिए।

DeepSeek-V3 मोडेल एक उन्नत खुला स्रोत AI प्रणाली हो। यो एप्पलको एप स्टोरमा ओपनएआईको च्याटजीपीटीलाई उछिन्दै शीर्ष-रेटेड नि:शुल्क एप बनेको छ। यस एपको सफलता अमेरिका, बेलायत र चीन लगायत धेरै देशहरूमा देखियो। डिपसिकको अचानक भएको वृद्धिले सिलिकन भ्यालीको ध्यान खिचेको छ र एआई स्पेसमा अमेरिकाको प्रभुत्व छ भन्ने धारणालाई चुनौती दिएको छ।

डीपसिकको पछिल्लो रिलिज R1 हो। यसले ओपनएआई र एन्थ्रोपिक जस्ता उद्योगका अग्रणीहरूसँग प्रतिस्पर्धा गरिरहेको छ। R1 लागत-कुशल र खुला स्रोत भएकोले फरक देखिन्छ। यसले असीमित नि:शुल्क प्रयोग पनि प्रदान गर्दछ। यसले उच्च लागत बिना नै उच्च-प्रदर्शन गर्ने एआईलाई पहुँचयोग्य बनाउँछ।

DeepSeek OpenAI र Meta भन्दा कसरी फरक छ?
किफायती र दक्षतामा ध्यान केन्द्रित गरेर डिपसिकले ओपनएआई र मेटा जस्ता प्रतिस्पर्धीहरूबाट आफूलाई अलग गर्छ। जहाँ ओपनएआई र मेटा जस्ता कम्पनीहरूले थप उन्नत मोडेलहरू विकास गर्छन् जसलाई महत्त्वपूर्ण स्रोतहरू र महँगो एआई चिपहरू (जस्तै एनभिडियाको H100 GPU) चाहिन्छ। साथै, DeepSeek ले उस्तै प्रदर्शन गर्ने तर धेरै कम लागत भएका मोडेलहरू सिर्जना गरेको छ। डिपसिकको बढी किफायती एआई हार्डवेयरको प्रयोग र मोडेल प्रशिक्षणमा नवीन दृष्टिकोणले यसलाई लागत कम राख्दै ठूला खेलाडीहरूसँग प्रतिस्पर्धा गर्न अनुमति दिन्छ।

यो च्याटबट एपले प्रतिक्रिया दिनु अघि आफ्नो तर्क स्पष्ट पार्ने जस्ता अनौठा सुविधाहरू पनि प्रदान गर्दछ। यो अनौठो सुविधाले यसलाई ChatGPT जस्ता OpenAI मोडेलहरू भन्दा फरक पार्छ। यसको खुला-स्रोत दृष्टिकोणले विकासकर्ताहरूलाई DeepSeek को प्रविधिमा निर्माण गर्न पनि अनुमति दिन्छ।

किन डिपसिकले यति धेरै ध्यान पाइरहेको छ?
यो चिनियाँ एआई सहायक नि:शुल्क, असीमित र खुला स्रोत भएकोले डिपसिकको बारेमा धेरै छलफल भइरहेको छ। यसको पारदर्शिता, दक्षता र सबैको लागि एआई पहुँचयोग्य बनाएको कारण मानिसहरूले यसलाई मन पराइरहेका छन्।

अमेरिकाले चीनमा उन्नत अर्धचालक निर्यातमा प्रतिबन्ध लगाएको बेला डीपसिकको सफलता आएको हो। यसको उद्देश्य चीनको एआईमा अगाडि बढ्ने क्षमतालाई सीमित गर्नु हो। यद्यपि, डीपसिकले कम स्रोतहरू चाहिने मोडेलहरू विकास गरेको छ। यस्तो अवस्थामा, कम्पनी यी प्रतिबन्धहरूसँग काम गर्न सफल भएको छ।

तर, यसले अमेरिकामा चिन्ता बढाएको छ, जहाँ टेक दिग्गजहरू एनभिडिया, मेटा र माइक्रोसफ्टले एआई पूर्वाधारमा ठूलो लगानी गरेका छन्। उनीहरूले चाँडै नै डीपसिक जस्ता कम लागतका विकल्पहरूबाट बढ्दो प्रतिस्पर्धाको सामना गर्न सक्छन्।

अमेरिकी स्टकमा प्रभाव
डीपसिकको वृद्धिले शेयर बजारमा तत्काल प्रभाव पारेको छ। डिपसिकको सफलतापछि एनभिडिया, मेटा र माइक्रोसफ्ट लगायत प्रमुख अमेरिकी एआई-सम्बन्धित कम्पनीहरूको शेयरमा गिरावट आएको छ। विश्लेषकहरूले चेतावनी दिएका छन् कि कम लागतको चिनियाँ विकल्पहरूको उदयले स्थापित अमेरिकी एआई मोडेलहरूलाई पछाडि पार्नेछ। लगानीको परिदृश्य बिग्रन सक्छ र कम्पनीहरूले आफ्नो एआई रणनीतिहरूमा पुनर्विचार गर्नुपर्ने हुन सक्छ।