बाबुराम भट्टराई भन्छन् : पुरानै नेता र विचारमा रंगरोगन गरेर नयाँ पार्टी बन्दैन

काठमाडौं । पूर्वप्रधानमन्त्री तथा नेपाल समाजवादी पार्टी (नयाँ शक्ति)का अध्यक्ष डा. बाबुराम भट्टराईले मुलुकमा देखिएको राजनीतिक पुनर्गठनको बहसलाई केवल पुराना दल, नेता र विचारको पुनःसंयोजनका रूपमा सीमित गर्न नहुने बताएका छन्। उनले वास्तविक वैकल्पिक राजनीतिक शक्ति निर्माणका लागि नयाँ युगअनुकूल विचार, नीति, कार्यक्रम र नेतृत्वसहितको नयाँ राजनीतिक संगठन आवश्यक रहेको बताएका हुन्।

सामाजिक सञ्जालमार्फत आफ्नो धारणा सार्वजनिक गर्दै भट्टराईले नेपालमा फेरि एकपटक राजनीतिक दलहरूको विघटन, पुनर्गठन तथा नयाँ राजनीतिक शक्तिको निर्माणतर्फको प्रक्रिया सुरु भएको अनुभूति भइरहेको उल्लेख गरेका छन्। उनका अनुसार लोकतान्त्रिक राजनीतिक प्रणालीमा दलहरूको गठन, विभाजन, पुनर्गठन र रूपान्तरण स्वाभाविक तथा निरन्तर चलिरहने प्रक्रिया हो।

उनले प्रकृति, समाज र विचारको विकासको आधारभूत नियम नै परिवर्तन र पुनर्निर्माण भएको उल्लेख गर्दै राजनीतिक दलहरू पनि समय, परिस्थिति र जनआकांक्षाअनुसार रूपान्तरण हुनुपर्ने बताए। तर, केवल पुराना राजनीतिक दलका नेता, पुरानै वैचारिक सोच र विद्यमान प्रणालीका केही पक्षलाई जोडजाड गरी बाहिरी रूपमा नयाँ स्वरूप दिने प्रयासले मुलुकलाई आवश्यक वैकल्पिक राजनीतिक शक्ति निर्माण हुन नसक्ने उनको स्पष्ट धारणा छ।

भट्टराईले अहिलेको राजनीतिक परिस्थितिमा नेपाललाई केवल अनुहार परिवर्तनभन्दा धेरै गहिरो वैचारिक परिवर्तनको आवश्यकता रहेको बताएका छन्। उनले लेखेका छन्, **”साँच्चै अग्रगामी नयाँ र वैकल्पिक पार्टी बनाउने हो भने देश र कालसापेक्ष नयाँ अग्रगामी विचार, नीति, कार्यक्रम र नेतृत्वको पूर्ण प्याकेजसहितको नयाँ संगठन चाहिन्छ।”**

उनका अनुसार वैकल्पिक राजनीतिक शक्ति भनेको पुराना शक्तिहरूको गठबन्धन वा पुनःसंयोजन मात्र नभई नयाँ सोच, नयाँ कार्यशैली, नयाँ नेतृत्व संस्कृति र बदलिएको राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय परिवेशलाई सम्बोधन गर्न सक्ने स्पष्ट दृष्टिकोण भएको संगठन हुनुपर्छ।

भट्टराईले विचार र सिद्धान्तविनाको राजनीतिक दललाई दिशा निर्धारण गर्ने प्रणाली नभएको गाडी वा जहाजसँग तुलना गरेका छन्। उनले स्पष्ट वैचारिक आधारबिना कुनै पनि राजनीतिक दलले देश र समाजलाई दीर्घकालीन दिशा दिन नसक्ने उल्लेख गर्दै विचार, नीति र कार्यक्रम नै राजनीतिक दलको आत्मा भएको बताएका छन्।

उनले वर्तमान विश्व वित्तीय भूमण्डलीकरण, तीव्र प्रविधि विकास, बदलिँदो भू–राजनीतिक शक्ति सन्तुलन तथा नेपालको आन्तरिक आर्थिक जडता र बाह्य परनिर्भरताले नयाँ चुनौती सिर्जना गरेको उल्लेख गरेका छन्। यस्तो अवस्थामा अझै पनि पुरानै राजनीतिक भाष्य र वैचारिक ढाँचामा सीमित रहनु मुलुकका लागि हितकर नहुने उनको भनाइ छ।

भट्टराईले नेपाल बहुवर्गीय, बहुजातीय, बहुभाषिक तथा बहुसांस्कृतिक समाज भएको उल्लेख गर्दै त्यसअनुसारको आधुनिक र समावेशी राजनीतिक दृष्टिकोण विकास गर्न दलहरू असफल भएको टिप्पणी गरेका छन्। समाज परिवर्तन भइरहँदा राजनीतिक दलहरूको विचार, नीति र संगठनात्मक संरचना पनि समयानुकूल परिवर्तन हुनुपर्नेमा उनले जोड दिएका छन्।

उनका अनुसार अहिलेको सबैभन्दा ठूलो राजनीतिक चुनौती भनेकै बदलिएको नेपाली समाजको आवश्यकता र आकांक्षाअनुसार नयाँ वैचारिक मार्गचित्र प्रस्तुत गर्न नसक्नु हो। यही कारण पुराना दलप्रति जनविश्वास क्रमशः घट्दै गएको र वैकल्पिक राजनीतिक शक्तिको खोजी तीव्र बनेको उनले संकेत गरेका छन्।

पछिल्लो समय विभिन्न राजनीतिक दलहरूबीच एकीकरण, ध्रुवीकरण र नयाँ राजनीतिक मोर्चा निर्माणबारे चर्चा भइरहेका बेला भट्टराईको अभिव्यक्तिलाई अर्थपूर्ण रूपमा हेरिएको छ। उनले नयाँ राजनीतिक शक्ति निर्माणका लागि केवल नेतृत्व फेरबदल वा दलहरूको समीकरण पर्याप्त नहुने, बरु समग्र राजनीतिक संस्कृति, नीति, संगठन र नेतृत्वमा गुणात्मक परिवर्तन आवश्यक रहेको धारणा व्यक्त गरेका छन्।