जन्मसिद्ध नागरिकताबारे ट्रम्पका दुई नयाँ आदेश, बच्चा जन्माउन अमेरिका पुग्ने अभ्यासमा प्रतिबन्ध

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अमेरिकामा जन्मिने विदेशी नागरिकका सन्तानलाई स्वतः अमेरिकी नागरिकता प्राप्त हुने व्यवस्था सीमित गर्ने प्रयासलाई फेरि अघि बढाएका छन्।

सर्वोच्च अदालतले केही साताअघि ट्रम्पको अघिल्लो प्रयास कार्यान्वयन गर्न रोक लगाएपछि उनले बिहीबार दुई नयाँ कार्यकारी आदेश जारी गरेका हुन्।

पहिलो आदेशले अमेरिकामा जन्मिएको बच्चाले स्वतः जन्मसिद्ध नागरिकता पाउने अवस्थालाई सीमित गर्ने उद्देश्य राखेको छ। दुवै अभिभावक गैरअमेरिकी नागरिक भएको र उनीहरूमध्ये कम्तीमा एक जना विदेशी आतंकवादी समूहसँग सम्बन्धित, विदेशी सरकारका कर्मचारी वा संघीय कानुनअनुसार नागरिकता प्राप्त गर्न नपाउने व्यक्ति भए त्यस्तो बच्चाले स्वतः अमेरिकी नागरिकता नपाउने व्यवस्था आदेशमा उल्लेख गरिएको छ।

त्यस्तै, अर्को आदेशले ‘बर्थ टुरिज्म’ अर्थात् बच्चालाई अमेरिकी नागरिकता दिलाउने उद्देश्यले गर्भवती महिला अमेरिका गएर बच्चा जन्माउने अभ्यास रोक्ने व्यवस्था गरेको छ।

ट्रम्पले ह्वाइट हाउसमा बोल्दै जन्मसिद्ध नागरिकताको लामो समयदेखिको व्यवस्थालाई परिवर्तन गर्न आफू प्रतिबद्ध रहेको बताएका छन्। उनले सर्वोच्च अदालतको अघिल्लो निर्णयलाई आलोचना गर्दै नयाँ आदेशमार्फत आफ्नो नीति अघि बढाउने बताएका छन्।

ट्रम्प प्रशासनले लामो समयदेखि बर्थ टुरिज्मको विरोध गर्दै आएको छ। प्रशासनले विशेषगरी चीन र रुसलगायत देशका नागरिकले जन्मसिद्ध नागरिकताको फाइदा उठाउँदै अमेरिका प्रवेश गर्ने गरेको दाबी गर्दै आएको छ।

तर गैरदलीय संस्था माइग्रेसन पोलिसी इन्स्टिच्युटका अनुसार अमेरिकामा बर्थ टुरिज्ममार्फत हरेक वर्ष करिब २२ हजारदेखि २६ हजार शिशु जन्मिने अनुमान छ। सरकारी तथ्यांकअनुसार सन् २०२४ मा विदेशी ठेगाना भएका आमाबाट अमेरिकामा करिब ९ हजार ६ सय शिशु जन्मिएका थिए।

यसअघि सन् २०२५ मा दोस्रो कार्यकाल सुरु गरेको केही दिनमै ट्रम्पले अमेरिकी संविधानको १४औँ संशोधनले सुनिश्चित गरेको जन्मसिद्ध नागरिकता अन्त्य गर्ने उद्देश्यसहित कार्यकारी आदेश जारी गरेका थिए। उक्त आदेशविरुद्ध मुद्दा परेपछि सर्वोच्च अदालतले गत जुनमा त्यसको कार्यान्वयनमा रोक लगाएको थियो।

नयाँ आदेश जारी गर्दै ट्रम्पले सर्वोच्च अदालतको निर्णयलाई ‘खराब र अन्यायपूर्ण’ भन्दै आफूले अर्को कानुनी बाटोबाट जन्मसिद्ध नागरिकताको व्यवस्था सीमित गर्ने प्रयास गरिरहेको बताएका छन्।