सरकारकै छत्रछायाँमा प्रमुख प्रतिपक्ष, आचार्यको घटनामा गुपचुप

यज्ञराज उपाध्याय । मंगलबार दिउँसो काठमाडौंमा एक अपत्यारिलो अनि भयावह घटना घट्यो । इलामको सुर्योदय नगरपालिका ११ केराबारी स्थायी घर भइ काठमाडौं बसिरहेका ३६ वर्षीय प्रेम प्रसाद आचार्यले आफ्नै शरीरमा आगो लगाएर आत्मदाह गरे । त्यही समयमा संसद बैठक सकेर प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ गेटबाट बाहिर निस्कदै कडा सुरक्षासहित बाहिर निस्कदै थिए । तर उनको ध्यान यो भयावह दृश्यमा पर्न सकेन ।

जसोतसो प्रहरीले आचार्यको शरीरको आगो निभाएर किर्तिपुरस्थित बर्न अस्पताल लगियो । तर उनको शरीरको ३० प्रतिशत भाग जलिसकेकाले बुधबार बिहानै मृत्यु भयो । उनको यो आत्मदाहको घटनाले देश नै तरंगित भएको छ । आत्मदाह अघि सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमा ‘म एक आम युवा, आम उद्यमी, आम व्यवसायी प्रेम प्रसाद आचार्य सन्तोष…’ भन्दै लामो स्टाटसमार्फत आफ्नो आत्मवृतान्त लेखेका थिए, जसमा देशमा गरिखाने युवाहरुको अवस्था र व्यवस्था नरहेको उल्लेखसहित राज्यलाई महत्वपूर्ण सुझाव पनि लेखेका छन् ।

सरकारले त उनले उठान गरेका विषयको छानबिन गरेर त्यसलाई कार्यान्वयन गर्न समिती गठन गरेको छ तर प्रतिपक्ष भने यसरी मौन छ कि मानौँ उसलाई केही जानकारी नै छैन, मतलब नै छैन ।

संसदमा प्रमुख प्रतिपक्षको सेवा सुविधा पाउनुपर्ने माग राख्दै निवेदन दिने नेपाली काङ्ग्रेस यो घटनामा यतिसम्म नरम देखिएको छ कि अहिलेसम्म सरकारलाई घच्घचाउने कुनै आधिकारिक नोटिससम्म निकाल्न सकेन । आचार्यको न्यायको लागि प्रमुख प्रतिपक्षको हैसियतले खरो रुपमा प्रस्तुत हुनुपर्ने काङ्ग्रेस नरम देखिँदा देशमा सरकारलाई घच्घचाउने बलियो प्रतिपक्ष नभएको आभास भएको राजनीतिकर्मीको धारणा छ ।

संसदमा ठूलो दलको दर्जा पाएपनि आफ्नै अडानका कारण गठबन्धनको मुख्य दल माओवादीबाट धोका पाएर सबथोक गुमाएको काङ्ग्रेसले स्वार्थकै लागि २६ पुसमा प्रधानमन्त्री प्रचण्डलाई विश्वासको मत दिदैँ समर्थन गरेको थियो । त्यसैले पनि काङ्ग्रेसले प्रमुख प्रतिपक्षको सेवा सुविधासहित सरकारकै छत्रछायाँमा भएकोमा दुईमत नभएको केही नेताहरुले बताउने पनि गरेका छन् । झन यो घटनाले त प्रमाणित गरेजस्तै भएको छ । आचार्यले सरकारले देशमा गरिखाने युवालाई प्रोत्साहन नगरेको लगायत आफुले जति गर्न खोज्दा पनि केही गर्न नसकेको, सबैबाट धोका, हण्टर खाएको, राज्यले पनि सहायता नदिएको लगायतका कुराहरु स्टाटस लेखेका छन् । यो राज्यको हत्या भएको भन्दै युवाहरुको व्यापक विरोधसमेत भइरहँदा उनको न्यायका लागि प्रतिपक्षले खेल्नुपर्ने भुमिका नदेखिदा नेपाली काङ्ग्रेस कमजोर प्रतिपक्ष भएको टिप्पणी हुन थालेको छ ।

पार्टी मात्र नभएर पार्टी निकट भातृ संगठनहरुसमेत यो घटनामा अनभिज्ञ जस्तै छन् । अन्य कुनै घटना हुँदा टायर बाल्ने, सडक अवरुद्ध गर्ने देखि प्रधानमन्त्री, राष्ट्रपतिको पुत्ला जलाउनेसम्मका हर्कत देखाउने संगठनहरु अहिले गुपचुप छन् । आधिकारिक विज्ञप्ति कसैको देखिएको छैन । तथापि नेवि संघका एक नेताले घटना घटेकै दिन यस्ता घटना दोहोरिन नदिने र आचार्यको न्यायका लागि उनका मागहरु पूरा गर्न आधिकारिक विज्ञप्ति निकालेको दाबी गरेका छन् ।

राष्ट्रपतिमा आँखा लगाएकोले पनि नेपाली काङ्ग्रेसले यस्तो भयावह घटनालाई नरम रुपमा लिएको हुनसक्ने सरोकारवालाहरुले बताउने गरेका छन् । तर काङ्ग्रेसले आधिकारिक धारणा वा बक्तव्य ननिकाले पनि पार्टीका महामन्त्रीद्वय गगन थापा र विश्व प्रकाश शर्माले सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमा प्रेम प्रसाद आचार्यले उठाएका विषयमा एक पक्ष मात्र नभएर सबै गम्भीर हुनुपर्ने र यस्ता घटना दोहोरिन नदिने सरकारले काम गर्नुपर्ने लेखेका छन् ।

महामन्त्री थापाले यो कुनै व्यक्ती मात्र नभई राज्य संयन्त्र र समग्र सिस्टमको असफलता र हामी सिस्टम चलाउनेहरुको असफलता भएको उल्लेख गरेका छन् । “प्रेमप्रसाद आचार्यको आत्मदाहको घटनाले आज दिनभर मनमा अनेकन कुरा खेलिरहेको छ । उनको अन्तिम पत्रमा उल्लेखित विषय र प्रसंगहरूले त झन पटकपटक घोचीरहेको छ। यसो सोच्छु –उनको गरिखाने संघर्षका कुनै चरणमा केही भएको वा नभएको भए यस्तो हुदैनथ्यो कि? फेरी सोच्छु– यो कुनै व्यक्तिको असफलता मात्रै होइन यो त हाम्रो राज्य संयन्त्र र समग्र सिष्टमको असफलता हो । म, हामी सिष्टम चलाउनेको असफलता हो,” उनले लेखेका छन्, “कुनै एउटा पक्षको सामान्य मर्मतले मात्र हाम्रो सिष्टम ठिक हुँदैन । गरिखाने मान्छेले न्यायोचित व्यवहार पाउन यो सिष्टम पूरै मर्मत गर्ने अठोट चाहिएको छ । अब आरोप–प्रत्यारोप वा क्षणिक भावनात्मक आवेग भन्दा पनि उनले पत्रमा उठाएका विषय र प्रसंगलाई सम्बोधन गर्न निरन्तर लागिरहने अठोट गर्न सकियो भनेमात्र यस्तो निराशा र विष्मय कोही नागरिकले भोग्नु नपर्ला ?”

त्यस्तै अर्का महामन्त्रीद्वय शर्माले प्रेम आचार्यको आत्मदाहले हामी सबैलाई कठघरामा उभ्याएको भन्दै दुखी बनेर, श्रद्धाञ्जली दिएर मात्र हामीलाई उन्मुक्ति नमिल्ने उल्लेख गरेका छन् । “प्रेम आचार्यको आत्मदाहले हामी सबैलाई कठघरामा उभ्याएको छ ! दुखी बनेर, श्रद्धाञ्जली दिएरमात्र हामीलाई उन्मुक्ति मिल्दैन !,” शर्माले लेखेका छन्, “ ‘नीति बदलिएर पुगेन, थिती बसाल्दै नियती बदल्ने’ संकल्प, कार्ययोजना र जोड जरुरी छ । उनको आत्मदाहको ऎनामा हाम्रो अनुहार छ । केही भिन्न नसोची यो भिन्न बन्न सक्दैन ।”

यसबाहेक काङ्ग्रेसका सभापतिदेखि अन्य नेताहरुले यो घटनाप्रती संवेदनशीलता देखाएका छैनन् । त्यस्तै प्रधानमन्त्री प्रचण्डलाई विश्वासको मत नदिएर प्रतिपक्षमा बस्ने बताएका राष्ट्रिय जनमोर्चाका चित्र बहादुर केसी र नेपाल मजदुर किसान पार्टीका प्रेम सुवालले पनि यस घटनामा सरकारलाई झक्झकाउने र उनको न्याय र माग पुराका लागि अविलम्ब काम अगाडी बढाउन आधिकारिक धारणा दिएका छैनन् । सुवालले पनि प्रमुख प्रतिपक्ष नेपाली काङ्ग्रेस नभई नेमकिपा भएको निवेदन संघीय संसद सचिवालयमा बुझाएको छ । प्रतिपक्ष हुँदा त मनपरि गर्ने नेपालका सरकार बलियो प्रतिपक्ष नहुँदा कत्तिको काम गर्ला हेर्न बाँकी छ ।