अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पको दाबीः दुई हप्ताभित्र इरानमाथि पूर्ण विजय हासिल हुने

काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले आगामी दुई हप्ताभित्र संयुक्त राज्य अमेरिकाले इरानमाथि पूर्ण विजय हासिल गर्ने दाबी गरेका छन् । सीएनएनको रिपोर्ट अनुसार, ट्रम्पले नयाँ परमाणु सम्झौता अब धेरै नजिक रहेको भन्दै उच्च आत्मविश्वास व्यक्त गरेका हुन् । इरान र इजरायलबीच सप्ताहान्तमा भएको तनावपूर्ण सैन्य हमलाहरू रोकिएलगत्तै ट्रम्पको यो आशावादी टिप्पणी आएको हो । सिनेटर लिन्डसे ग्राहमको चुनावी अभियानका लागि आयोजित एक भर्चुअल टेलि–र्यालीलाई सम्बोधन गर्दै ट्रम्पले यस्तो दाबी गरेका हुन् ।

उनले तेहरानसँगको पर्दापछाडिको कूटनीतिले ठूलो नतिजा दिइरहेको र इरान अमेरिकाका मुख्य रणनीतिक मागहरू मान्न तयार रहेको बताए । ट्रम्पले भने, ‘हामी अहिले वार्ता गरिरहेका छौँ र उनीहरू निकै राम्रो सम्झौता गर्न चाहन्छन्। उनीहरू हामीलाई सबै कुरा दिन र परमाणु हतियार नबनाउन सहमत छन् ।’

यो भूराजनीतिक गतिरोधको समाधानलाई घरेलु आर्थिक राहतसँग जोड्दै राष्ट्रपति ट्रम्पले यसबाट विश्वव्यापी ऊर्जा बजारमा ठूलो परिवर्तन आउने भविष्यवाणी गरे। उनले अगाडि भने, ‘मलाई लाग्छ हामीले यो लडाइँ जित्दैछौँ । आगामी दुई हप्तामा जब हामी पूर्ण विजयको घोषणा गर्नेछौँ, तब तपाईंहरूले वास्तविक जित महसुस गर्नुहुनेछ । यो चाँडै हुनेछ र तेलको मूल्यमा भारी गिरावट आउनेछ ।’

ट्रम्पको यो घोषणा यस्तो समयमा आएको हो, जब क्षेत्रीय प्रतिद्वन्द्वी इरान र इजरायलले एकअर्का विरुद्धका क्षेप्यास्त्र प्रहार रोक्दै युद्धको अवस्थाबाट पछि हटेका छन् । इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुले इरानी लक्ष्यहरूमाथिको सैन्य आक्रमण समाप्त भएको पुष्टि गरे पनि ट्रम्पले दाबी गरे जस्तो औपचारिक युद्धविरामको विषयमा भने केही बोलेका छैनन् । यता, इरानले पनि इजरायल विरुद्धको सैन्य कारबाही स्थगित गरेको छ, तर इजरायलले दक्षिणी लेबनानमा हवाई आक्रमण जारी राखेमा पुनः आक्रमण सुरु गर्ने चेतावनी दिएको छ । यद्यपि, इरानी कूटनीतिक च्यानलहरूले वासिङ्टनसँग सिधा वार्ता जारी राख्न आफूहरू खुला रहेको संकेत दिएका छन् ।

एक वरिष्ठ इरानी अधिकारीले सीएनएनलाई बताएअनुसार, यदि अमेरिकाले इमानदारीका साथ कदम चालेमा तेहरानलाई शान्ति वार्ता अगाडि बढाउन कुनै समस्या छैन । तर, ट्रम्पको यो दाबीको समयसीमालाई लिएर प्रश्नहरू पनि उठेका छन् । एनबीसीको मिट द प्रेस कार्यक्रममा ट्रम्पलाई सोधिएको थियो कि यदि इरान त्यति नै कमजोर अवस्थामा छ भने उसले अहिलेसम्म औपचारिक सम्झौतामा किन हस्ताक्षर गरेन ? यसको बचाउ गर्दै ट्रम्पले भने, ‘किनभने उनीहरू स्वाभिमानी छन् । उनीहरूले कहिल्यै नगर्ने सोचेका कुराहरू अब गर्नुपर्ने भएको छ । उनीहरूसँग अरू विकल्प छैन, त्यसैले यसका लागि केही समय लाग्छ ।’

यो पहिलो पटक होइन कि ट्रम्पले यस क्षेत्रको कूटनीतिक प्रगतिका लागि दुई हप्ताको समयसीमा तोकेका हुन् । यसअघि अप्रिल ७ मा घोषणा गरिएको युद्धविरामलाई पनि प्रशासनले स्थायी सम्झौताको अन्तिम रूप दिन दुई हप्ताको समय लाग्ने बताएको थियो ।