भारत भ्रमणबाट फर्किए परराष्ट्रमन्त्री खनाल, सीमा र सुरक्षा सहकार्यबारे छलफल भएको जानकारी

काठमाडौं । परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनाल तीनदिने भारत भ्रमण सम्पन्न गरी स्वदेश फर्केका छन् । उनी आइतबार साँझ काठमाडौं आइपुगेका हुन् ।

स्वदेश फर्किएलगत्तै त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा सञ्चारकर्मीसँग कुराकानी गर्दै मन्त्री खनालले आफ्नो भ्रमणले नेपाल–भारतबीचको अन्योन्याश्रित तथा बहुआयामिक द्विपक्षीय सम्बन्धलाई थप सुदृढ बनाउन महत्वपूर्ण योगदान पुर्याएको विश्वास व्यक्त गरे ।

उनका अनुसार भ्रमणका क्रममा जुन ६, २०२६ मा भारतको नयाँ दिल्लीमा भारतीय विदेशमन्त्री डा. एस. जयशंकरसँग औपचारिक भेटवार्ता तथा प्रतिनिधिमण्डलस्तरीय वार्ता सम्पन्न भएको थियो । उक्त वार्तामा नेपाल–भारत सम्बन्धका सम्पूर्ण पक्षबारे व्यापक तथा उपलब्धिमूलक छलफल भएको उनले बताए ।

उनले भने, ‘यस भ्रमणले नेपाल र भारतबीचको अन्योन्याश्रित र बहुआयामिक द्विपक्षीय सम्बन्धलाई थप सुदृढ बनाउन महत्वपूर्ण योगदान पुर्याएको विश्वास लिएको छु । भ्रमणका क्रममा ६ जुन २०२६ मा नयाँ दिल्लीमा भारतका विदेशमन्त्री डा. एस. जयशंकरसँग औपचारिक भेटवार्ताका साथै प्रतिनिधिमण्डलस्तरीय वार्ता सम्पन्न भयो। दुवै देशका प्रतिनिधिमण्डलबीच नेपाल–भारत द्विपक्षीय सम्बन्धका सम्पूर्ण पक्षहरूमा व्यापक तथा उपलब्धिमूलक छलफल भयो ।’

मन्त्री खनालका अनुसार व्यापार तथा आर्थिक सहकार्य, कनेक्टिभिटी, ऊर्जा साझेदारी, जलस्रोत व्यवस्थापन, खेलकुद तथा जनस्तरीय सम्बन्ध अभिवृद्धि लगायतका विषयमा दुवै पक्षबीच ठोस छलफल भएको थियो । साथै, दुवै देशले द्विपक्षीय सम्बन्धलाई अझ सुदृढ बनाउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन् । वार्ताका क्रममा क्षेत्रीय तथा अन्तर्राष्ट्रिय मुद्दाहरूमा समेत विचार आदानप्रदान भएको उनले जानकारी दिए ।

उनले भने, ‘वार्तामा व्यापार तथा आर्थिक सहकार्य, कनेक्टिभिटी, ऊर्जा साझेदारी, जलस्रोत व्यवस्थापन र खेलकुदलगायत जनस्तरीय सम्बन्ध अभिवृद्धि जस्ता विषयहरूमा ठोस छलफल भयो। दुवै पक्षले द्विपक्षीय सम्बन्धलाई थप सुदृढ बनाउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छौं। साथै, क्षेत्रीय तथा अन्तर्राष्ट्रिय मुद्दाहरूमा समेत विचार आदानप्रदान गरियो।’

भ्रमणका क्रममा भारतका राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकारसँग पनि छलफल भएको मन्त्री खनालले बताए । उक्त बैठकमा नेपाल र भारतका साझा सुरक्षा चासो, सीमा व्यवस्थापन तथा दुई देशबीचको रणनीतिक साझेदारीका विभिन्न पक्षमा विचार आदानप्रदान भएको उनले बताए ।

उनले भने, ‘भ्रमणका क्रममा भारतमा राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकारसँग पनि छलफल भयो। उक्त बैठकमा नेपाल र भारतका साझा सुरक्षा चासो, सीमा व्यवस्थापन तथा दुई देशबीचको रणनीतिक साझेदारीका विभिन्न पक्षहरूमा विचार आदानप्रदान भयो।’

सीमा समस्याका विषयमा बोल्दै उनले नेपाल र भारतबीच रहेका द्विपक्षीय संयन्त्रहरूले निरन्तर काम गरिरहेको उल्लेख गरे । कालापानी–लिपुलेक हुँदै मानसरोवर यात्राको मार्ग भारत र चीनबीचको सहमतिमा खोलिएको विषय सार्वजनिक भएपछि नेपालले परराष्ट्र मन्त्रालयमार्फत औपचारिक कूटनीतिक नोट पठाइसकेको जानकारी पनि उनले दिए ।

उनले उक्त नोटमार्फत नेपालले आफ्नो स्पष्ट अडान राखेको बताउँदै सीमा सम्बन्धी विषयहरूलाई वार्ता, कूटनीतिक माध्यम तथा विद्यमान द्विपक्षीय संयन्त्रमार्फत समाधान गर्ने नेपालको पुरानै धारणा रहेको स्पष्ट पारे। यस विषयमा भारत पक्षसँग पनि कूटनीतिक ढंगले समाधान खोज्ने विषयमा छलफल भएको उनले बताए ।

‘पछिल्लो समय सीमाका हकमा पनि द्विपक्षीय संयन्त्रहरूले काम गरिरहेका छन्। कालापानी–लिपुलेक हुँदै मानसरोवर यात्राको बाटो भारत र चीनले सहमतिका साथ खोलेको भन्ने कुरा आइसकेपछि परराष्ट्र मन्त्रालयले औपचारिक कूटनीतिक नोट पठाइसकेको थियो। त्यसमा हामीले आफ्ना स्पष्ट अडानहरू राखेका थियौं। यस विषयमा दुवै पक्षले वार्तामार्फत सीमासँग सम्बन्धित विभिन्न विषयहरूलाई कूटनीतिक माध्यमबाट र हाल क्रियाशील संयन्त्रहरूका माध्यमबाट समाधान गर्ने भन्ने हाम्रो पहिलेदेखिको अडान रहेको छ। कूटनीतिक ढंगले समाधान गर्ने विषयमा हाम्रो छलफल भएको छ ।’ परराष्ट्रमन्त्री खनाल शुक्रबार भारत भ्रमणमा गएका थिए।