बेइजिङमा पुटिन–सीको उच्चस्तरीय भेटवार्ता, विश्व शक्ति सन्तुलनमा नयाँ संकेत

एजेन्सी । रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिन र चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङबीच बेइजिङमा महत्वपूर्ण उच्चस्तरीय भेटवार्ता भएको छ। राजकीय भ्रमणका लागि मङ्गलबार राति चीन पुगेका पुटिनलाई चिनियाँ राष्ट्रपति सीले ग्रेट हल अफ द पिपलमा विशेष औपचारिक समारोहबीच स्वागत गरेका हुन्। दुवै नेताको भेटलाई विश्व राजनीतिमा बदलिँदो शक्ति सन्तुलन र रुस–चीन रणनीतिक साझेदारीको नयाँ चरणका रूपमा हेरिएको छ।

बेइजिङ विमानस्थलमा पुटिनलाई चीनका वरिष्ठ सरकारी अधिकारीहरूले स्वागत गरेका थिए। त्यसपछि ग्रेट हल अफ द पिपलमा आयोजित विशेष समारोहमा जनमुक्ति सेनाले गार्ड अफ अनर प्रदान गरेको थियो। स्वागत कार्यक्रममा सैन्य ब्यान्ड, राष्ट्रिय झण्डा प्रदर्शन तथा विशेष कूटनीतिक सम्मानसमेत गरिएको थियो।

भेटका क्रममा राष्ट्रपति पुटिनले रुस–चीन सम्बन्ध अहिले “अभूतपूर्व उच्च स्तर”मा पुगेको बताएका छन्। उनले पश्चिमी दबाब र अन्तर्राष्ट्रिय चुनौतीका बीच पनि दुई देशबीचको विश्वास, सहकार्य र रणनीतिक सम्बन्ध निरन्तर बलियो बन्दै गएको उल्लेख गरे।

त्यसैगरी चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङले पनि चीन र रुसबीचको साझेदारी केवल आर्थिक वा व्यापारिक सम्बन्धमा सीमित नभई दीर्घकालीन रणनीतिक विश्वासमा आधारित रहेको बताएका छन्। उनले विश्व शान्ति, बहुपक्षीयता र अन्तर्राष्ट्रिय स्थिरताका लागि चीन–रुस सहकार्य आवश्यक रहेको धारणा व्यक्त गरेका छन्।

दुवै देशका प्रतिनिधिमण्डलबीच भएको विस्तृत वार्तामा ऊर्जा, व्यापार, रक्षा सहकार्य, अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षा, प्रविधि, वित्तीय साझेदारी तथा विश्व राजनीतिक अवस्थाका विषयमा छलफल भएको जनाइएको छ। विशेषगरी युक्रेन युद्धपछि रुसमाथि पश्चिमी मुलुकहरूले लगाएका आर्थिक प्रतिबन्धका कारण चीन र रुसबीचको आर्थिक सम्बन्ध झन् सुदृढ बन्दै गएको छ।

ऊर्जा क्षेत्रलाई भ्रमणको प्रमुख एजेन्डामध्ये एक मानिएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूका अनुसार चीनलाई वार्षिक ५० अर्ब घनमिटर प्राकृतिक ग्यास आपूर्ति गर्न सक्ने नयाँ पाइपलाइन परियोजनाबारे छलफल भइरहेको छ। रुसका लागि चीन अहिले सबैभन्दा ठूलो तेल तथा ऊर्जा खरिदकर्ता मुलुकमध्ये एक हो।

रुसी राष्ट्रपतिको यो २५औँ औपचारिक चीन भ्रमण हो। सन् २०२६ मा पुटिनको यो पहिलो विदेश भ्रमणसमेत भएकाले यसको कूटनीतिक महत्व अझ बढेको विश्लेषण गरिएको छ।

विशेष चासोको विषय के छ भने अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको चीन भ्रमण लगत्तै पुटिन बेइजिङ पुगेका हुन्। केही दिनअघि मात्रै ट्रम्प र सी जिनपिङबीच इरान युद्ध, विश्व व्यापार, प्रविधि प्रतिस्पर्धा र भू–राजनीतिक तनावका विषयमा छलफल भएको थियो। त्यसपछि भएको पुटिन–सी भेटलाई विश्व शक्ति समीकरणसँग जोडेर हेरिएको छ।

विश्लेषकहरूका अनुसार अमेरिका र पश्चिमी गठबन्धनसँग बढ्दो तनावका बीच रुस र चीनले आपसी रणनीतिक सहकार्यलाई अझ मजबुत बनाउँदै विश्व राजनीतिमा वैकल्पिक शक्ति केन्द्र निर्माण गर्ने प्रयास गरिरहेका छन्। विशेषगरी युक्रेन युद्ध, मध्यपूर्व संकट, व्यापार युद्ध र ऊर्जा सुरक्षाजस्ता विषयले विश्व राजनीतिलाई अस्थिर बनाइरहेका बेला चीन–रुस सम्बन्धले अन्तर्राष्ट्रिय राजनीतिमा नयाँ प्रभाव पार्न सक्ने आकलन गरिएको छ।

चिनियाँ विदेश मन्त्रालयले पुटिनको भ्रमणले द्विपक्षीय सम्बन्धलाई अझ प्रगाढ बनाउने र विश्वमा “स्थिरता तथा सकारात्मक ऊर्जा” प्रवाह गर्न सहयोग पुग्ने जनाएको छ। पछिल्ला महिनाहरूमा विश्वका विभिन्न नेताहरू व्यापार, लगानी र रणनीतिक साझेदारी विस्तारका लागि चीन पुगिरहेका बेला पुटिनको भ्रमणलाई विशेष महत्वका साथ हेरिएको छ।

विश्वका दुई प्रभावशाली शक्तिबीच भएको यो भेटवार्ताले आगामी दिनमा अन्तर्राष्ट्रिय राजनीति, ऊर्जा बजार, व्यापारिक रणनीति र सुरक्षा सन्तुलनमा उल्लेखनीय प्रभाव पार्न सक्ने अनुमान गरिएको छ।