लोकतन्त्रको स्थायित्वका लागि स्वच्छ र भयरहित निर्वाचन आवश्यक : तपबहादुर मगर

काठमाडौं । राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगका अध्यक्ष तपबहादुर मगरले लोकतन्त्रको स्थायित्वका लागि स्वच्छ र भयरहित निर्वाचन आवश्यक रहेको बताएका छन् ।

बुधबार आयोजित ‘लोकतन्त्रको स्थायित्वका लागि निर्वाचन र सरोकारवालाको भूमिका’ विषयक अन्तरक्रिया कार्यक्रममा बोल्दै अध्यक्ष मगरले निर्वाचन निष्पक्ष, स्वतन्त्र र भयमुक्त हुनुपर्नेमा जोड दिए ।

उनले भने, ‘निर्वाचन स्वच्छ, निष्पक्ष र भयरहित हुनुपर्छ । मतदाताले स्वतन्त्र रूपमा आफ्नो मत हाल्न पाउनुपर्छ । नागरिकले आफ्ना प्रतिनिधि छान्दैछन्, त्यसैले सक्षम र योग्य व्यक्तिलाई चयन गर्न पाउने वातावरण सिर्जना हुनुपर्छ । ’

उनले सामाजिक सञ्जालमार्फत फैलिरहेका भ्रामक सूचनाले मतदातालाई दिग्भ्रमित पार्ने जोखिम रहेको उल्लेख गर्दै त्यसलाई नियन्त्रण गर्ने उपायबारे पनि ध्यान दिनुपर्ने बताए ।

‘निश्पक्ष, स्वतन्त्ररुपमा, भयरहित, कुनै किसिमको डर, धाक हुनुभएन, समाजिक सञ्जालमा आईरहेको छन् मानिसहरु दिग्नभ्रमित हुने सूचनाहरु आइरहेको छन् हामी त्यसमा के गर्न सक्छाँै भन्ने कुरा पनि छ,’ उनले भने ।

त्यस्तै निर्वाचन आचारसंहिता उल्लंघन भएमा के कारबाही हुन्छ भन्ने प्रश्न उठिरहेको भन्दै उनले प्रतिनिधि बन्ने आकांक्षा राख्ने व्यक्तिहरूले भ्रष्टाचार निर्मूल, सुशासन कायम र सरकार सञ्चालनको प्रतिबद्धता जनाउने मात्र नभई आचारसंहिता पालनामा स्पष्ट हुनुपर्ने बताए ।

उनले भने, ‘भायोलेसन भयो के कारबाही हुन्छ भन्ने उठिरहेको छ, प्रतिनिधि छान्ने, प्रतिनिधि उठ्ने प्रतिनिधि उठ्नेहरुले पनि भन्नुहुन्छ, सरकारमा जान्छाँै, भष्ट्रचार निर्मूल गर्छांै, शुसासन कायम गर्छाँै भनिरहेका छन् । अब उहाँले कोड अफ कन्डक माग्नु भएन भने उहाँको प्रतिबद्धता के हुने ?’

यस्तै, उक्त कार्यक्रममा बोल्दै उनले नेपाल प्रहरीका प्रहरी अतिरिक्त महानिरीक्षक (एआईजी) डम्बर बहादुर बि.कले मतदान स्थलको पहिलो घेरामा रहेर नेपाल प्रहरीले सुरक्षा दिने बताए ।

उनले भने, ‘बुथको मतदान स्थलको नेपाल प्रहरी निर्वाचनको पहिलो घेरामा रहन्छ, दोस्रो घेरामा सशस्त्र प्रहरी त्यसपछि नेपाली सेना लगायत अन्य सुरक्षा निकायको संलग्नता वा सहभागिता हुन्छ ।’

उनले सुरक्षामा खटिएको जनशक्तिको मनोवल उच्च रहेको बताए । ‘निर्वाचनमा खटिने जनशक्ति, सुरक्षाकर्मीको मनोविज्ञान, साच्चै जनताहरुको निर्वाचनमा सहभागिता हुने इच्छा छ त ? के कस्तो मनोविज्ञान छ भनेर नेपाल प्रहरी प्रधान कार्यालयले सातै वटा प्रदेशमा एआईजीहरुलाई खटाइसकेपछि जनशक्ति खटाएर मात्र हुन्छ कि हुँदैन, त्यो जनशक्तिको मनोवल बुझ्दा सुरक्षाकर्मीको मनोवल उच्च छ,’ उनले भने ।